AmbifulWorksheets
Cheat sheet
CBSE · Class 9 · Sanskrit

अपठितगद्यांशः

अपठित संस्कृत गद्यांश: एकपदेन और पूर्णवाक्येन उत्तर, शीर्षक, कर्ता-क्रिया, विशेषण-विशेष्य, सर्वनाम, पर्याय और विलोम।

Key ideas

Remember

प्रश्नवाचक पदकः/का (कौन), किम् (क्या), कति (कितने), कदा (कब), कुत्र (कहाँ), केन (किससे), कीदृशः (कैसा)
पर्याय (समान अर्थ)खगाः = पक्षिणः; वृक्षाः = तरवः; पुष्पाणि = कुसुमानि; समीपे = निकटे
विलोम (विपरीत अर्थ)शुद्धः ↔ अशुद्धः; स्वच्छम् ↔ मलिनम्; मधुराणि ↔ कटूनि; सायङ्काले ↔ प्रातःकाले
सर्वनामसः, सा, ते पहले आई संज्ञा के स्थान पर आते हैं: ते = छात्राः, सः = उद्यानपालः

Watch out

Worked example

गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए।

भारते षट् ऋतवः भवन्ति। तेषु अमिताय वर्षर्तुः सर्वाधिकं रोचते। वर्षर्तौ आकाशे मेघाः गर्जन्ति। प्रभूतं जलं वर्षति। मयूराः नृत्यन्ति। वर्षर्तौ अमितः प्रतिदिनं कागदनौकाः जले चालयति। अमितः वदति, “सर्वे ऋतवः सुन्दराः सन्ति, परं वर्षर्तुः मम प्रियतमः ऋतुः।”

‘जलदाः’ इति पदस्य पर्यायपदं गद्यांशात् चित्वा लिखत।

Working: ‘जलदाः’ और ‘मेघाः’ का अर्थ एक है; गद्यांश में: वर्षर्तौ आकाशे मेघाः गर्जन्ति।

Answer: मेघाः