AmbifulWorksheets
Cheat sheet
CBSE · Class 9 · Sanskrit

शब्दरूपाणि

संज्ञा और सर्वनाम शब्दों के रूप: सात विभक्तियाँ और सम्बोधन, तीन वचन, आदर्श शब्द और उनके समान चलने वाले शब्द।

Key ideas

Remember

बालक (अकारान्त पुं.) एकवचनबालकः, बालकम्, बालकेन, बालकाय, बालकात्, बालकस्य, बालके, हे बालक
कवि (इकारान्त पुं.) एकवचनकविः, कविम्, कविना, कवये, कवेः, कवेः, कवौ, हे कवे
लता (आकारान्त स्त्री.) एकवचनलता, लताम्, लतया, लतायै, लतायाः, लतायाः, लतायाम्, हे लते
नदी (ईकारान्त स्त्री.) एकवचननदी, नदीम्, नद्या, नद्यै, नद्याः, नद्याः, नद्याम्, हे नदि
फल (अकारान्त नपुं.) एकवचनफलम्, फलम्, फलेन, फलाय, फलात्, फलस्य, फले, हे फल
प्रथमा: पितृ, मातृ, राजन्पिता पितरौ पितरः; माता मातरौ मातरः; राजा राजानौ राजानः
प्रथमा: तत् (पुं. / स्त्री. / नपुं.)सः तौ ते; सा ते ताः; तत् ते तानि
प्रथमा: अस्मद् / युष्मद्अहम् आवाम् वयम्; त्वम् युवाम् यूयम्

Watch out

Worked example

‘वन’ (अकारान्त नपुंसकलिङ्ग) शब्द का द्वितीया विभक्ति, बहुवचन रूप लिखिए।

Working: वन (जंगल): फल के समान; फल का द्वितीया विभक्ति, बहुवचन फलानि, अतः वन का वनानि

Answer: वनानि