AmbifulWorksheets
Practice that never repeats
CBSE · Class 7 · Sanskrit

धातुरूपाणि

Standard difficulty · 20 questions · 40 marks · Time: 34 minutes

Name: Date: Score: ____ / 40

Show your working for Sections B and C. Answers are on the last page — try every question first!

Section A — Choose the correct answer8 × 1 = 8 marks
1.
‘गम्’ धातु (जाना), लङ् लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन का रूप है:
  1. अगच्छम्
  2. गच्छामि
  3. अगच्छत
  4. अगच्छाव
2.
‘नी’ धातु (ले जाना), लङ् लकार, प्रथमपुरुष, द्विवचन का रूप है:
  1. अनयाव
  2. अनयताम्
  3. नयताम्
  4. अनयाम
3.
उचित क्रियापद चुनिए: छात्रः जलम् ____। (नी, लोट् लकार)
  1. नयानि
  2. नयन्तु
  3. नयतु
  4. नयताम्
4.
उचित क्रियापद चुनिए: अहम् मार्गे ____। (चल्, लोट् लकार)
  1. चल
  2. चलतु
  3. चलानि
  4. चलाम
5.
‘धावतु’ (धाव् धातु) में कौन-सा लकार है?
  1. लृट्
  2. लट्
  3. विधिलिङ्
  4. लोट्
6.
‘अपिबः’ (पा, लङ् लकार) में कौन-सा पुरुष और वचन है?
  1. उत्तमपुरुष, द्विवचन
  2. मध्यमपुरुष, बहुवचन
  3. उत्तमपुरुष, बहुवचन
  4. मध्यमपुरुष, एकवचन
7.
‘गम्’ धातु का अर्थ है:
  1. पढ़ना
  2. चलना
  3. जाना
  4. बोलना
8.
‘श्वः’ (आने वाला कल) के साथ प्रायः कौन-सा लकार आता है?
  1. लोट्
  2. लृट्
  3. विधिलिङ्
  4. लङ्
Section B — Short answer8 × 2 = 16 marks
9.
‘लिख्’ धातु (लिखना), लट् लकार, मध्यमपुरुष, बहुवचन का रूप लिखिए।
10.
‘लिख्’ धातु (लिखना), लृट् लकार, प्रथमपुरुष, द्विवचन का रूप लिखिए।
11.
‘धाव्’ धातु (दौड़ना), लट् लकार, उत्तमपुरुष, द्विवचन का रूप लिखिए।
12.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: बालकः श्वः कक्षायाम् ____। (अस्, लृट् लकार)
13.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: बालिका अधुना पत्रम् ____। (लिख्, लट् लकार)
14.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: अहम् श्वः क्रीडाक्षेत्रे ____। (धाव्, लृट् लकार)
15.
इस वाक्य की क्रिया को लट् लकार में बदलकर लिखिए: ‘बालकः चित्रम् अपश्यत्।’
16.
‘भू’ धातु, लट् लकार, उत्तमपुरुष के तीनों वचनों के रूप लिखिए।
Section C — Word problems4 × 4 = 16 marks
17.
‘गम्’ धातु (जाना) के लृट् लकार के रूप लिखिए (तीनों पुरुष, तीनों वचन)।
18.
कोष्ठक में दी गई धातुओं के उचित रूप से रिक्त स्थान भरिए: (क) अहम् ह्यः मार्गे ____। (चल्, लङ्) (ख) बालकः ह्यः पुस्तकम् ____। (पठ्, लङ्) (ग) बालिके ह्यः फलम् ____। (खाद्, लङ्)
19.
इन क्रियापदों के धातु, लकार, पुरुष और वचन लिखिए: (क) पिबति (ख) भविष्यावः (ग) पठत
20.
उचित रूप लिखिए: (क) भू — लङ्, प्रथमपुरुष, बहुवचन (ख) क्रीड् — लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन (ग) भू — लङ्, उत्तमपुरुष, बहुवचन
AmbifulWorksheets
Practice that never repeats
CBSE · Class 7 · Sanskrit

Answer key

धातुरूपाणि · AW-7SK-DHR-2026-V1 · For parents — fold back or tear off before handing the sheet to your child.

QAnswerWorking
1(a) अगच्छम्—
2(b) अनयताम्—
3(c) नयतुप्रथमपुरुष, एकवचन
4(c) चलानिउत्तमपुरुष, एकवचन
5(d) लोट्आज्ञा (आदेश)
6(d) मध्यमपुरुष, एकवचन—
7(c) जाना—
8(b) लृट्—
9लिखथ—
10लेखिष्यतः—
11धावावः—
12भविष्यतिप्रथमपुरुष, एकवचन
13लिखतिप्रथमपुरुष, एकवचन
14धाविष्यामिउत्तमपुरुष, एकवचन
15पश्यतिदृश्, लट् लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
16भवामि; भवावः; भवामः—
17प्रथमपुरुष: गमिष्यति, गमिष्यतः, गमिष्यन्ति; मध्यमपुरुष: गमिष्यसि, गमिष्यथः, गमिष्यथ; उत्तमपुरुष: गमिष्यामि, गमिष्यावः, गमिष्यामःभविष्यत् काल
18(क) अचलम् (ख) अपठत् (ग) अखादताम्—
19(क) पा, लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन (ख) भू, लृट्, उत्तमपुरुष, द्विवचन (ग) पठ्, लोट्, मध्यमपुरुष, बहुवचन—
20(क) अभवन् (ख) क्रीडामि (ग) अभवाम—