AmbifulWorksheets
Practice that never repeats
CBSE · Class 8 · Sanskrit

धातुरूपाणि

Standard difficulty · 20 questions · 40 marks · Time: 34 minutes

Name: Date: Score: ____ / 40

Show your working for Sections B and C. Answers are on the last page — try every question first!

Section A — Choose the correct answer8 × 1 = 8 marks
1.
‘वद्’ धातु (बोलना), लोट् लकार, मध्यमपुरुष, द्विवचन का रूप है:
  1. वद
  2. वदेतम्
  3. वदताम्
  4. वदतम्
2.
‘लिख्’ धातु (लिखना), लृट् लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन का रूप है:
  1. लेखिष्यामः
  2. लिख
  3. लेखिष्यसि
  4. लेखिष्यति
3.
उचित क्रियापद चुनिए: बालकाः श्वः उत्तरम् ____। (ज्ञा, लृट् लकार)
  1. ज्ञास्यति
  2. ज्ञास्यामः
  3. ज्ञास्यन्ति
  4. ज्ञास्यतः
4.
उचित क्रियापद चुनिए: त्वम् श्वः क्रीडाक्षेत्रे ____। (धाव्, लृट् लकार)
  1. धाविष्यसि
  2. धाविष्यथः
  3. धाविष्यति
  4. धाविष्यामि
5.
‘वदामः’ (वद् धातु) में कौन-सा लकार है?
  1. लट्
  2. विधिलिङ्
  3. लङ्
  4. लोट्
6.
‘अधावतम्’ (धाव्, लङ् लकार) में कौन-सा पुरुष और वचन है?
  1. मध्यमपुरुष, द्विवचन
  2. उत्तमपुरुष, द्विवचन
  3. प्रथमपुरुष, द्विवचन
  4. उत्तमपुरुष, एकवचन
7.
‘पठ्’ धातु का अर्थ है:
  1. पढ़ना
  2. सुनना
  3. देना
  4. खेलना
8.
‘श्वः’ (आने वाला कल) के साथ प्रायः कौन-सा लकार आता है?
  1. विधिलिङ्
  2. लृट्
  3. लङ्
  4. लोट्
Section B — Short answer8 × 2 = 16 marks
9.
‘अस्’ धातु (होना), लङ् लकार, प्रथमपुरुष, द्विवचन का रूप लिखिए।
10.
‘अस्’ धातु (होना), लोट् लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन का रूप लिखिए।
11.
‘दा’ धातु (देना), लोट् लकार, मध्यमपुरुष, बहुवचन का रूप लिखिए।
12.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: बालकाः श्वः जलम् ____। (नी, लृट् लकार)
13.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: यूयम् पठितुम् ____। (शक्, विधिलिङ् लकार)
14.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: तौ उद्याने ____। (क्रीड्, लोट् लकार)
15.
इस वाक्य की क्रिया को लृट् लकार में बदलकर लिखिए: ‘वयम् चित्रम् पश्यामः।’
16.
‘वद्’ धातु, लृट् लकार, उत्तमपुरुष के तीनों वचनों के रूप लिखिए।
Section C — Word problems4 × 4 = 16 marks
17.
‘दृश्’ धातु (देखना) के लट् लकार के रूप लिखिए (तीनों पुरुष, तीनों वचन)।
18.
कोष्ठक में दी गई धातुओं के उचित रूप से रिक्त स्थान भरिए: (क) सा जलम् ____। (नी, विधिलिङ्) (ख) छात्रौ श्वः उत्तरम् ____। (ज्ञा, लृट्) (ग) बालकौ मार्गे ____। (चल्, लोट्)
19.
इन क्रियापदों के धातु, लकार, पुरुष और वचन लिखिए: (क) स्याम् (ख) अलिखताम् (ग) अपिबाव
20.
उचित रूप लिखिए: (क) कृ — लोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन (ख) दा — लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन (ग) भू — लोट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
AmbifulWorksheets
Practice that never repeats
CBSE · Class 8 · Sanskrit

Answer key

धातुरूपाणि · AW-8SK-DHR-2026-V1 · For parents — fold back or tear off before handing the sheet to your child.

QAnswerWorking
1(d) वदतम्—
2(c) लेखिष्यसि—
3(c) ज्ञास्यन्तिप्रथमपुरुष, बहुवचन
4(a) धाविष्यसिमध्यमपुरुष, एकवचन
5(a) लट्वर्तमान काल
6(a) मध्यमपुरुष, द्विवचन—
7(a) पढ़ना—
8(b) लृट्—
9आस्ताम्—
10सन्तु—
11दत्त—
12नेष्यन्तिप्रथमपुरुष, बहुवचन
13शक्नुयातमध्यमपुरुष, बहुवचन
14क्रीडताम्प्रथमपुरुष, द्विवचन
15द्रक्ष्यामःदृश्, लृट् लकार, उत्तमपुरुष, बहुवचन
16वदिष्यामि; वदिष्यावः; वदिष्यामः—
17प्रथमपुरुष: पश्यति, पश्यतः, पश्यन्ति; मध्यमपुरुष: पश्यसि, पश्यथः, पश्यथ; उत्तमपुरुष: पश्यामि, पश्यावः, पश्यामःवर्तमान काल
18(क) नयेत् (ख) ज्ञास्यतः (ग) चलताम्—
19(क) अस्, विधिलिङ्, उत्तमपुरुष, एकवचन (ख) लिख्, लङ्, प्रथमपुरुष, द्विवचन (ग) पा, लङ्, उत्तमपुरुष, द्विवचन—
20(क) कुरु (ख) ददामि (ग) भवन्तु—