AmbifulWorksheets
Practice that never repeats
CBSE · Class 9 · Sanskrit

धातुरूपाणि

Standard difficulty · 20 questions · 40 marks · Time: 34 minutes

Name: Date: Score: ____ / 40

Show your working for Sections B and C. Answers are on the last page — try every question first!

Section A — Choose the correct answer8 × 1 = 8 marks
1.
‘वद्’ धातु (बोलना), लोट् लकार, मध्यमपुरुष, द्विवचन का रूप है:
  1. वदेतम्
  2. वदाम
  3. वदतम्
  4. वदानि
2.
‘पा’ धातु (पीना), लृट् लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन का रूप है:
  1. पिबसि
  2. पास्यतः
  3. पास्यन्ति
  4. पास्यसि
3.
‘क्रीडसि’ (क्रीड् धातु) में कौन-सा लकार है?
  1. विधिलिङ्
  2. लङ्
  3. लोट्
  4. लट्
4.
‘भवावः’ (भू धातु) में कौन-सा लकार है?
  1. लङ्
  2. लट्
  3. लोट्
  4. विधिलिङ्
5.
उचित क्रियापद चुनिए: आवाम् ह्यः दुग्धम् ____। (पा, लङ् लकार)
  1. अपिबताम्
  2. अपिबाम
  3. अपिबम्
  4. अपिबाव
6.
उचित क्रियापद चुनिए: छात्रौ श्वः उद्याने ____। (क्रीड्, लृट् लकार)
  1. क्रीडिष्यति
  2. क्रीडिष्यन्ति
  3. क्रीडिष्यावः
  4. क्रीडिष्यतः
7.
‘पच्’ (उभयपदी) धातु, लट् लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन का रूप है:
  1. पचेथे
  2. पचामहे
  3. पचेते
  4. पचतः
8.
‘लभ्’, ‘सेव्’, ‘वृध्’ धातुएँ किस पद की हैं?
  1. परस्मैपद
  2. केवल परस्मैपद लृट् में
  3. कोई पद नहीं
  4. आत्मनेपद
Section B — Short answer8 × 2 = 16 marks
9.
‘ज्ञा’ धातु (जानना), लङ् लकार, प्रथमपुरुष, द्विवचन का रूप लिखिए।
10.
‘ज्ञा’ धातु (जानना), लोट् लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन का रूप लिखिए।
11.
‘श्रु’ धातु (सुनना), लोट् लकार, मध्यमपुरुष, बहुवचन का रूप लिखिए।
12.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: आवाम् चित्रम् ____। (दृश्, लोट् लकार)
13.
कोष्ठक में दी गई धातु का उचित रूप लिखकर वाक्य पूरा कीजिए: वयम् पुस्तकम् ____। (दा, लोट् लकार)
14.
इस वाक्य की क्रिया को लङ् लकार में बदलकर लिखिए: ‘छात्रौ कार्यम् कुरुतः।’
15.
इस वाक्य की क्रिया को लृट् लकार में बदलकर लिखिए: ‘सः सत्यम् वदति।’
16.
‘नी’ धातु, लट् लकार, परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन का रूप लिखिए।
Section C — Word problems4 × 4 = 16 marks
17.
‘वद्’ धातु (बोलना) के लृट् लकार के रूप लिखिए (तीनों पुरुष, तीनों वचन)।
18.
‘नी’ धातु, लट् लकार, मध्यमपुरुष के तीनों वचनों के रूप लिखिए।
19.
कोष्ठक में दी गई धातुओं के उचित रूप से रिक्त स्थान भरिए: (क) तौ ह्यः जलम् ____। (नी, लङ्) (ख) छात्रः दुग्धम् ____। (पा, लोट्) (ग) छात्रौ सत्यम् ____। (वद्, लोट्)
20.
इन क्रियापदों के धातु, लकार, पुरुष और वचन लिखिए: (क) पश्यसि (ख) क्रेष्यथः (ग) लभसे
AmbifulWorksheets
Practice that never repeats
CBSE · Class 9 · Sanskrit

Answer key

धातुरूपाणि · AW-9SK-DHR-2026-V1 · For parents — fold back or tear off before handing the sheet to your child.

QAnswerWorking
1(c) वदतम्—
2(d) पास्यसि—
3(d) लट्—
4(b) लट्—
5(d) अपिबावउत्तमपुरुष, द्विवचन
6(d) क्रीडिष्यतःप्रथमपुरुष, द्विवचन
7(c) पचेते—
8(d) आत्मनेपद—
9अजानीताम्—
10जानन्तु—
11शृणुत—
12पश्यावउत्तमपुरुष, द्विवचन
13ददामउत्तमपुरुष, बहुवचन
14अकुरुताम्कृ, लङ् लकार, प्रथमपुरुष, द्विवचन
15वदिष्यतिवद्, लृट् लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
16नयसि—
17प्रथमपुरुष: वदिष्यति, वदिष्यतः, वदिष्यन्ति; मध्यमपुरुष: वदिष्यसि, वदिष्यथः, वदिष्यथ; उत्तमपुरुष: वदिष्यामि, वदिष्यावः, वदिष्यामःपरस्मैपद, भविष्यत् काल
18नयसि; नयथः; नयथ—
19(क) अनयताम् (ख) पिबतु (ग) वदताम्—
20(क) दृश्, लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन (ख) क्री, लृट्, मध्यमपुरुष, द्विवचन (ग) लभ्, लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन—