अपठितगद्यांशः

CBSE Sanskrit. Unseen Sanskrit passages on a science exhibition, saving water, planting trees, exercise, the computer room and a summer holiday: one-word and full answers, title, subject–verb agreement, adjectives, synonyms and antonyms. Every sheet has 20 questions in three sections and an answer key, and the words change every time.

Open a printable sample sheet

Sample questions

Real questions from this chapter, as the app sets them. Tap Answer to see the answer and working.

Section A · multiple choice

1.
गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए। अस्माकं विद्यालये प्रतिवर्षं विज्ञानप्रदर्शनी भवति। अस्मिन् वर्षे अष्टादश छात्राः प्रदर्शन्यां भागं गृह्णन्ति। प्रवीणः सौरयन्त्रस्य प्रतिरूपं रचयति। सुधा जलशोधकं यन्त्रं दर्शयति। छात्राः स्वप्रतिरूपाणि उत्साहेन वर्णयन्ति। अभिभावकाः अपि प्रदर्शनीं द्रष्टुम् आगच्छन्ति। प्रधानाचार्यः सर्वाणि प्रतिरूपाणि ध्यानेन पश्यति। सः छात्राणां परिश्रमं प्रशंसति। अन्ते श्रेष्ठेभ्यः छात्रेभ्यः पुरस्काराः दीयन्ते। विज्ञानेन जीवनं सरलं भवति। अतः वयं रुच्या विज्ञानं पठामः। एकपदेन उत्तरत (एक पद में उत्तर दीजिए): प्रधानाचार्यः प्रतिरूपाणि कथं पश्यति?
1. परिश्रमम्
2. यन्त्रम्
3. पुरस्काराः
4. ध्यानेन
Answer
(d) ध्यानेन
2.
गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए। वृक्षाः अस्माकं मित्राणि सन्ति। ते अस्मभ्यं फलानि छायां शुद्धं वायुं च यच्छन्ति। प्रतिवर्षं वर्षाकाले अस्माकं विद्यालये वृक्षारोपणं भवति। अस्मिन् वर्षे छात्राः अष्टादश पादपान् रोपयन्ति। विनयः विद्यालयस्य उद्याने निम्बपादपं रोपयति। नेहा प्रतिदिनं पादपान् जलेन सिञ्चति। वृक्षाः भूमिक्षरणं वारयन्ति। अतः वृक्षाणां रक्षणम् अस्माकं कर्तव्यम् अस्ति। अस्य गद्यांशस्य उचितं शीर्षकं चिनुत (उचित शीर्षक चुनिए):
1. वृक्षारोपणम्
2. स्वच्छतायाः लाभः
3. विज्ञानप्रदर्शनी
4. पुस्तकालयस्य महत्त्वम्
Answer
(a) वृक्षारोपणम्
3.
गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए। ग्रीष्मावकाशे अनिलः स्वपरिवारेण सह ग्रामं गच्छति। तत्र तस्य पितामहः पितामही च वसतः। ग्रामस्य वातावरणं शान्तं शुद्धं च अस्ति। अनिलः प्रातः पितामहेन सह क्षेत्रं गच्छति। क्षेत्रे कृषकाः हलेन कर्षन्ति। सः नद्यां स्नाति वृक्षात् आम्राणि च चिनोति। पितामही रात्रौ तस्मै रोचकाः कथाः कथयति। एकादश दिनानि ग्रामे स्थित्वा सः नगरं प्रत्यागच्छति। ग्रामजीवनं तस्मै अतीव रोचते। ‘कथयति’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
1. ग्रीष्मावकाशे
2. वातावरणम्
3. प्रातः
4. पितामही
Answer
(d) पितामही

Section B · short answer

4.
गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए। ग्रीष्मावकाशे अनिलः स्वपरिवारेण सह ग्रामं गच्छति। तत्र तस्य पितामहः पितामही च वसतः। ग्रामस्य वातावरणं शान्तं शुद्धं च अस्ति। अनिलः प्रातः पितामहेन सह क्षेत्रं गच्छति। क्षेत्रे कृषकाः हलेन कर्षन्ति। सः नद्यां स्नाति वृक्षात् आम्राणि च चिनोति। पितामही रात्रौ तस्मै रोचकाः कथाः कथयति। नव दिनानि ग्रामे स्थित्वा सः नगरं प्रत्यागच्छति। ग्रामजीवनं तस्मै अतीव रोचते। एकपदेन उत्तरत (एक पद में उत्तर दीजिए): अनिलः केन सह क्षेत्रं गच्छति?
Answer
पितामहेन
5.
गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए। अस्माकं विद्यालये प्रतिवर्षं विज्ञानप्रदर्शनी भवति। अस्मिन् वर्षे पञ्च छात्राः प्रदर्शन्यां भागं गृह्णन्ति। दीपकः सौरयन्त्रस्य प्रतिरूपं रचयति। प्रिया जलशोधकं यन्त्रं दर्शयति। छात्राः स्वप्रतिरूपाणि उत्साहेन वर्णयन्ति। अभिभावकाः अपि प्रदर्शनीं द्रष्टुम् आगच्छन्ति। प्रधानाचार्यः सर्वाणि प्रतिरूपाणि ध्यानेन पश्यति। सः छात्राणां परिश्रमं प्रशंसति। अन्ते श्रेष्ठेभ्यः छात्रेभ्यः पुरस्काराः दीयन्ते। विज्ञानेन जीवनं सरलं भवति। अतः वयं रुच्या विज्ञानं पठामः। एकपदेन उत्तरत (एक पद में उत्तर दीजिए): कति छात्राः प्रदर्शन्यां भागं गृह्णन्ति?
Answer
पञ्च

Section C · long answer

6.
गद्यांश पढ़कर उत्तर दीजिए। जलं जीवनस्य आधारः अस्ति। जलेन विना कोऽपि जीवितुं न शक्नोति। अद्य बहुषु नगरेषु जलस्य अभावः वर्धते। अतः वयं जलं रक्षामः। नेहा दन्तधावनसमये नलिकां पिदधाति। तस्याः पिता वर्षाजलस्य सङ्ग्रहं करोति। विद्यालये द्वादश छात्राः जलसंरक्षणस्य विषये नाटकं कुर्वन्ति। ते जनान् बोधयन्ति — जलं व्यर्थं मा कुरुत। स्वच्छं जलं सर्वेषां कृते आवश्यकम् अस्ति। (क) एकपदेन उत्तरत: (i) का दन्तधावनसमये नलिकां पिदधाति? (ii) जीवनस्य आधारः किम् अस्ति? (ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत: अद्य बहुषु नगरेषु किं वर्धते? (ग) अस्य गद्यांशस्य उचितं शीर्षकं लिखत। (घ) भाषिककार्यम्: (i) ‘कुर्वन्ति’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्? (ii) ‘मलिनम्’ इति पदस्य विलोमपदं गद्यांशात् चित्वा लिखत। (iii) ‘बहुषु’ इति विशेषणस्य विशेष्यपदं किम्?
Answer
(क) (i) नेहा (ii) जलम् (ख) अद्य बहुषु नगरेषु जलस्य अभावः वर्धते। (ग) जलसंरक्षणम् (घ) (i) छात्राः (ii) स्वच्छम् (iii) नगरेषु
हर उत्तर गद्यांश पर आधारित हो।

Fresh sheets for your child

In the app, every अपठितगद्यांशः sheet is new: the app remembers the questions your child has already had and leaves them out. Print the sheet as a PDF, or use notebook mode and write the answers in a notebook.

Coming soon for Android and iPhone.

More Class 10 Sanskrit

सन्धिः समासः कृत्प्रत्ययाः तद्धिताः स्त्रीप्रत्ययाः च वाच्यपरिवर्तनम्समयः अव्ययपदानि अशुद्धि-संशोधनम्पत्रलेखनम्, चित्रवर्णनम्, अनुच्छेदः अनुवादः