Worksheets › Class 9 › समासः › Cheat sheet

Class 9 समासः: cheat sheet

CBSE Sanskrit. समास: तत्पुरुष (द्वितीया से सप्तमी विभक्ति, नञ्, उपपद) और कर्मधारय; विग्रह करना, समस्तपद बनाना और समास का नाम बताना।

Open the printable cheat sheetPractice worksheet

Key ideas

Remember

द्वितीया तत्पुरुषःग्रामं गतः = ग्रामगतः; वृक्षम् आरूढः = वृक्षारूढः
तृतीया तत्पुरुषःहस्तेन लिखितम् = हस्तलिखितम्; धनेन हीनः = धनहीनः
चतुर्थी तत्पुरुषःस्नानाय आगारम् = स्नानागारम्; पाकाय शाला = पाकशाला
पञ्चमी तत्पुरुषःचौरात् भयम् = चौरभयम्; रोगात् मुक्तः = रोगमुक्तः
षष्ठी तत्पुरुषःवृक्षस्य मूलम् = वृक्षमूलम्; नद्याः तटम् = नदीतटम्
सप्तमी तत्पुरुषःकार्ये कुशलः = कार्यकुशलः; जले मग्नः = जलमग्नः
नञ् / उपपद / कर्मधारयन ज्ञानम् = अज्ञानम्; कृतं जानाति इति = कृतज्ञः; पीतं पुष्पम् = पीतपुष्पम्

Watch out

Worked example

‘उरगः’ का विग्रह कीजिए।

Working: उरगः = ‘उरसा’ + ‘गच्छति इति’ (उत्तरपद धातु से बना): उपपद तत्पुरुषः

Answer: उरसा गच्छति इति

Practise समासः

Revise with this page, then practise: every समासः sheet in the app is new, with an answer key and working.

Coming soon for Android and iPhone.