Worksheets › Class 9 › व्यञ्जनसन्धिः विसर्गसन्धिः च › Cheat sheet

Class 9 व्यञ्जनसन्धिः विसर्गसन्धिः च: cheat sheet

CBSE Sanskrit. व्यञ्जनसन्धि (जश्त्व, म् का अनुस्वार, तुगागम) और विसर्गसन्धि (उत्व, सत्व, शत्व, षत्व, रुत्व): नियम, सूत्र, सन्धि और सन्धि-विच्छेद।

Open the printable cheat sheetPractice worksheet

Key ideas

Remember

जश्त्व (बाद में स्वर/घोष वर्ण)क् → ग्; च् → ज्; ट् → ड्; त् → द्; प् → ब्
अनुस्वारपद के अन्त का म् + व्यञ्जन = ं (पुस्तकं पठति)
तुगागमह्रस्व स्वर + छ = च्छ (स्व + छन्दः = स्वच्छन्दः)
उत्वअः + अ/घोष व्यञ्जन = ओ (बालकः + अयम् = बालकोऽयम्)
सत्व / शत्व / षत्वः + त/थ = स्; ः + च/छ = श्; ः + ट/ठ = ष्
रुत्वइः/उः + स्वर/घोष वर्ण = र् (निः + धनः = निर्धनः)

Watch out

Worked example

सन्धि कीजिए: (क) किञ्चित् + अपि (ख) उत् + योगः (ग) वि + छेदः

Working: किञ्चिदपि: जश्त्वसन्धिः; उद्योगः: जश्त्वसन्धिः; विच्छेदः: तुगागमसन्धिः

Answer: (क) किञ्चिदपि (ख) उद्योगः (ग) विच्छेदः

Practise व्यञ्जनसन्धिः विसर्गसन्धिः च

Revise with this page, then practise: every व्यञ्जनसन्धिः विसर्गसन्धिः च sheet in the app is new, with an answer key and working.

Coming soon for Android and iPhone.